Khi tôi lần đầu ngửi nước hoa Pháp — và tại sao điều đó thay đổi cuộc đời tôi

Một buổi chiều tháng 3

Hôm đó Thoa 24 tuổi.

Đứng trước quầy thử tại một shop nhỏ ở Sài Gòn — không phải shop cao cấp, không phải trung tâm thương mại. Chỉ là một góc nhỏ trên đường Lê Lợi, ánh đèn vàng, kệ gỗ cũ kỹ.

Người bán hàng rút ra một chai nhỏ — không nhãn, chỉ có số. Xịt lên giấy thử và đưa cho Thoa.

Thoa đưa lên mũi.

Và dừng lại.

Không phải vì mùi đẹp. Mà vì mùi đó — lạ lùng thay — khiến Thoa nhớ đến bà nội. Nhớ đến cái mùi gỗ đàn hương trong tủ quần áo cũ. Nhớ đến bàn tay bà vuốt tóc Thoa mỗi tối.

Bà mất khi Thoa 17 tuổi.

Mùi hương là ký ức

Sau này Thoa mới hiểu điều gì đã xảy ra trong 3 giây đó.

Khứu giác là giác quan duy nhất kết nối trực tiếp với hệ limbic — phần não xử lý cảm xúc và ký ức. Không qua thalamus như các giác quan khác. Thẳng một đường.

Đó là lý do tại sao mùi hương có thể đưa bạn về 20 năm trước trong 1 giây.

Đó là lý do tại sao "Madeleine dipped in tea" của Marcel Proust — đoạn văn mở đầu cho 7 cuốn tiểu thuyết về ký ức — bắt đầu bằng mùi vị, không phải hình ảnh hay âm thanh.

Nhưng hôm đó Thoa chưa biết khoa học đằng sau điều đó. Thoa chỉ biết: chai nước hoa này giúp Thoa ở lại với bà nội thêm vài giây.

Và Thoa cần tìm hiểu tại sao.

5 năm và 3 câu hỏi

Từ ngày đó, Thoa bắt đầu học.

Không học ở trường — Thoa không có bằng chemistry hay perfumery. Thoa học bằng cách mua. Ngửi. Ghi chép. Và hỏi.

Hỏi những người Pháp, người Ả Rập, người Ấn Độ đã làm việc với hương thơm từ nhiều thế hệ.

Hỏi các noses — những người thợ lành nghề — về cách phân biệt ambergris thật và tổng hợp. Về sự khác nhau giữa Grasse rose và rose thông thường. Về tại sao oud từ Việt Nam lại có giá trị khác oud từ Oman.

3 câu hỏi cứ lặp đi lặp lại trong đầu Thoa suốt 5 năm đó:

1. Tại sao mùi hương trên da mỗi người lại khác nhau? 2. Tại sao phụ nữ Việt lại tốn tiền mua nước hoa không phù hợp nhiều đến vậy? 3. Có cách nào để mỗi người tìm ra "mùi của mình" không?

Jubilé ra đời từ câu hỏi thứ 3

Năm 2021, sau gần 2 năm dịch COVID, Thoa dùng 200 triệu tiết kiệm để bắt đầu Jubilé.

Không phải vì Thoa tự tin. Thật ra Thoa rất sợ.

Thoa sợ thất bại trước mặt bạn bè. Sợ mất tiền. Sợ không ai mua. Sợ bị nói "mơ mộng".

Nhưng câu hỏi thứ 3 cứ không chịu im.

"Có cách nào để mỗi người tìm ra mùi của mình không?"

Jubilé ra đời từ câu hỏi đó.

Điều Thoa học được sau 5 năm

Nước hoa không phải xa xỉ phẩm.

Nước hoa là ngôn ngữ.

Mỗi ngày bạn chọn mặc gì, ăn gì, nói gì với người xung quanh — đó đều là ngôn ngữ bạn dùng để kể ai bạn là.

Mùi hương cũng vậy. Chỉ là ngôn ngữ tinh tế hơn. Im lặng hơn. Và đôi khi — thật hơn.

Vì bạn có thể nói dối bằng lời. Nhưng mùi hương bạn chọn — mùi hương bạn cảm thấy là "mình" — không nói dối.

Chọn một mùi = chọn ký ức người khác sẽ có về bạn.

Bạn muốn người ta nhớ đến bạn như thế nào?

Nếu câu chuyện này chạm đến bạn — Thoa viết mỗi tuần 3 bài về hương thơm, wellness và hành trình làm người. Đăng ký nhận email ở đây.